Gürültü, Prematür Ölümün Başlıca Nedenleri Arasında

Avrupa Çevre Ajansı’nın 2025 raporuna göre prematür ölümlere yol açan başlıca çevresel faktörler sırasıyla ince partikül hava kirliliği (PM2.5), uygunsuz sıcaklık koşulları ve çevresel gürültü olarak öne çıkıyor. Özellikle ulaşım kaynaklı gürültü kirliliği, artık yalnızca rahatsızlık veren bir çevre sorunu değil; hipertansiyon, ateroskleroz, diyabet ve kalp yetersizliğiyle ilişkili ciddi bir kalp damar hastalığı risk faktörü olarak kabul ediliyor.

Rapora göre Avrupa’da en az 112 milyon kişi önerilen sınırların üzerinde ulaşım gürültüsüne maruz kalıyor. Özellikle gece gürültüsü en zararlı form olarak dikkat çekiyor. Uçak ve tren sesleri uyku bütünlüğünü bozarak sempatik sinir sistemi aktivasyonunu artırıyor; kortizol, adrenalin ve inflamatuvar belirteçlerde yükselmeye yol açıyor. Bu süreç endotelyal disfonksiyon, oksidatif stres ve damar yaşlanmasını hızlandırıyor.

2021 yılında kronik gürültü maruziyetinin Avrupa’da yaklaşık 66 bin prematür ölüm, 50 bin yeni kardiyovasküler hastalık ve 22 bin diyabet vakasıyla ilişkili olduğu bildirildi. Ayrıca çocuklarda öğrenme bozuklukları, davranış sorunları ve obezite riskinde artış saptandı.

Sonuç olarak, çevresel gürültü modern yaşamın görünmez kardiyovasküler risklerinden biri haline geldi.

Kaynak

Münzel, T., Peris, E., & Sørensen, M. (2026). From noise to heart disease: European Environment Agency sounds the alarm for Europe 2025. European Heart Journal, 47(2), 1279–1281. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaf1072