Aşırı Sıcaklar: Kalp-Damar Hastalıkları için Göz Ardı Edilen Risk

İklim değişikliğine bağlı artan sıcaklıklar kardiyovasküler sağlığı olumsuz etkiliyor. Uzmanlar, sıcak hava dalgalarının sıklığı, şiddeti ve süresinin son 70 yılda belirgin şekilde arttığını, bunun da kalp-damar hastalıkları açısından önemli bir halk sağlığı sorunu yarattığını vurgulamaktadır. Avrupa, dünyanın en hızlı ısınan kıtası olup, yalnızca 2022 yazında 60 binden fazla sıcaklığa bağlı ölüm bildirilmiştir.

Meta-analiz verilerine göre, yerel eşik değerlerin üzerindeki her 1°C sıcaklık artışı kardiyovasküler mortaliteyi %2,1 artırmaktadır. Özellikle inme (%3,8) ve akut koroner sendrom (%3,5) riski belirgin şekilde yükselmektedir. Ayrıca aritmiler, ani kardiyak ölüm ve hastane dışı kardiyak olaylar da sıcak havalarda daha sık görülmektedir.

Sıcaklığın zararlı etkileri; periferik vazodilatasyon, taşikardi, dehidratasyon, kan viskozitesinde artış, inflamasyon ve trombotik eğilim gibi mekanizmalarla ortaya çıkmaktadır. Hava kirliliği ile sıcaklığın birlikte bulunması riski daha da artırmaktadır. Gece sıcaklıklarının yüksek seyretmesi ve ani sıcaklık değişimleri de miyokart enfarktüsü riskini yükselten önemli faktörlerdir.

Yazarlar; yeşil alanların artırılması, erken uyarı sistemleri, sıcak hava eylem planları ve kardiyologların hastalarını sıcaklık riskleri konusunda bilgilendirmelerinin hayati önem taşıdığını belirtmektedir.

Sonuç

İklim değişikliği artık yalnızca çevresel bir sorun değil; sıcaklık artışı, önümüzdeki yıllarda kardiyovasküler morbidite ve mortalitenin en önemli ve önlenebilir belirleyicilerinden biri olmaya adaydır.

Kaynak

Schneider, A., Münzel, T., & Sanchez, G. (2026). Heat stress and cardiovascular health: a multi-faceted and under-recognized emergency. *European Heart Journal*, *47*(22), 2718–2720. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehag084