Stent takıldıktan sonra tekrar damar tıkanıklığı olma ihtimali nedir?
Evet, stent takılan damarda zaman içinde yeniden daralma veya tıkanıklık gelişebilir, ancak günümüzde kullanılan yeni nesil ilaç salınımlı stentler sayesinde bu risk geçmişe göre belirgin şekilde azalmıştır.
Eskiden kullanılan ilaçsız stentlerde yeniden daralma riski yaklaşık %20–35 iken, günümüzde yaygın olarak kullanılan ilaç salınımlı stentlerde bu oran çoğu hastada yaklaşık %5–10 düzeyindedir. Bununla birlikte, risk her hastada aynı değildir ve kişinin sağlık durumuna göre değişebilir.
Hangi Durumlarda Risk Artar?
Yeniden damar daralması riski şu durumlarda daha yüksektir:
- Diyabet (şeker hastalığı)
- Sigara kullanımı
- Yüksek kolesterol
- Kontrolsüz yüksek tansiyon
- Böbrek hastalığı
- Uzun veya çok sayıda damar darlığı
- Küçük çaplı damarlara stent takılması
- İlaçların (özellikle kan sulandırıcıların) düzensiz kullanılması
Stent Neden Tekrar Tıkanır?
Stent sonrası damarın tekrar daralmasına tıp dilinde "in-stent restenoz" (stent içi yeniden daralma) denir. Bu durum iki temel nedenle gerçekleşir:
Doku Büyümesi (Restenoz): Vücudumuz stenti bir "yabancı cisim" olarak algılayabilir. Stentin etrafını saran damar duvarı, iyileşme sürecinde fazla doku üretebilir ve bu doku stentin içini zamanla daraltabilir. Günümüzde kullanılan ilaç kaplı stentler, bu doku büyümesini önlemek için özel ilaçlar salgılayarak bu riski oldukça düşük seviyelere indirmiştir. Pıhtı Oluşumu (Stent Trombozu): Stentin içinde aniden pıhtı birikerek kan akışını durdurmasıdır. Bu, genellikle hastanın doktorunun verdiği kan sulandırıcı ilaçları zamanında içmemesi veya bırakması sonucu oluşur.
Stent Tıkanırsa Belirtileri
Nelerdir? Her hastada aynı olmayabilir ancak en sık görülen belirtiler şunlardır:
- Göğüste baskı veya ağrı
- Eforla çabuk yorulma
- Nefes darlığı
- Göğüs ağrısının tekrar başlaması
Bu şikâyetler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden bir kardiyoloji uzmanına başvurulmalıdır.
Yeniden Tıkanma Riskini Azaltmak İçin Ne Yapılmalı?
Stentin uzun yıllar açık kalmasını sağlamak için hastanın tedaviye aktif olarak katılması çok önemlidir. Doktorun verdiği kan sulandırıcı ilaçları düzenli kullanın. Sigarayı tamamen bırakın. LDL (kötü) kolesterol seviyesini hedef değerlere düşürün. Diyabet ve tansiyonunuzu iyi kontrol edin. Düzenli yürüyüş ve fiziksel aktivite yapın. Akdeniz tipi sağlıklı beslenmeyi benimseyin. Kardiyoloji kontrollerinizi aksatmayın.
Unutulmaması Gereken En Önemli Nokta !
Stent, damar hastalığını tamamen ortadan kaldırmaz; sadece tıkanan bölgeyi tedavi eder. Hastalığın ilerlememesi için ilaç tedavisi ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının birlikte sürdürülmesi gerekir. Düzenli takip ve tedaviye uyum, stentin uzun yıllar sorunsuz çalışmasını sağlayan en önemli faktörlerdir.
Kaynaklar:
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
Munteanu AE, et al In-Stent Restenosis Pathophysiology and Risk Factors: A Comprehensive Review. Medicina (Kaunas). 2026 Feb 9;62(2):345. Pleva L, Kukla P, Hlinomaz O. Treatment of coronary in-stent restenosis: a systematic review. J Geriatr Cardiol. 2018 Feb;15(2):173-184. Eisenberg MJ, Konnyu KJ. Review of randomized clinical trials of drug-eluting stents for the prevention of in-stent restenosis. Am J Cardiol. 2006 Aug 1;98(3):375-82. Amann FW. Coronary stents.Ther Umsch. 2003 Apr;60(4):179-82. Walker CM, Stagg SJ 3rd. Coronary stents: a review of recent developments. J La State Med Soc. 1990 May;142(5):25-32. Sigwart U. Coronary stents. Z Kardiol. 1995;84 Suppl 2:65-77. Kim MS, Dean LS. In-stent restenosis. Cardiovasc Ther. 2011 Jun;29(3):190-8.