Kalp Hastası Biri Spor Yapabilir mi, Hangi Egzersizler Güvenlidir?

Geçmişte kalp hastalığı olan kişilere uzun süre dinlenmeleri önerilirken, günümüzde bilimsel araştırmalar bunun her zaman doğru olmadığını göstermektedir. Aksine, doktorun önerdiği şekilde düzenli egzersiz yapmak, birçok kalp hastasında tedavinin önemli bir parçasıdır. Bugün biliyoruz ki uygun egzersiz;

Kalbin daha verimli çalışmasına yardımcı olur.
Kan basıncını düşürebilir.
Kolesterol düzeylerini iyileştirebilir.
Kan şekerinin kontrolüne katkı sağlayabilir.
Kilo vermeyi kolaylaştırabilir.
Kalp krizi ve hastaneye yatış riskini azaltabilir.
Yaşam kalitesini artırabilir.

Ancak her kalp hastasının yapabileceği egzersiz aynı değildir. Egzersiz programı, kişinin kalp hastalığının türüne, şiddetine ve genel sağlık durumuna göre planlanmalıdır.

Kalp Hastaları Spor Yapabilir mi?

Evet. Çoğu kalp hastası, doktorunun önerileri doğrultusunda güvenli şekilde egzersiz yapabilir. Düzenli fiziksel aktivite;

Koroner arter hastalığı
Kalp yetersizliği
Hipertansiyon
Kalp kapağı hastalıklarının bazı evreleri
Kalp krizi sonrası dönem
Stent veya bypass ameliyatı sonrası gibi birçok durumda tedavinin önemli bir parçasıdır.

Egzersiz Kalbe Nasıl Fayda Sağlar?

Düzenli egzersiz;

Kalbin pompalama kapasitesini artırabilir.
Dinlenme kalp hızını düşürebilir.
Kan damarlarının daha sağlıklı çalışmasını sağlayabilir.

Damar sertliğinin ilerlemesini yavaşlatabilir. İnsülin direncini azaltabilir. İltihabi süreçleri azaltabilir. Ruh sağlığını olumlu etkileyebilir. Bütün bunlar kalp-damar hastalığı riskinin azalmasına katkı sağlar. • • • •

En Güvenli Egzersizler Hangileridir?

Kalp hastalarının büyük bölümü için orta şiddette aerobik egzersizler en güvenli ve en çok önerilen aktivitelerdir. Örnekler:

Tempolu yürüyüş
Düz zeminde bisiklet sürme
Yüzme (doktor uygun görüyorsa)
Hafif tempolu koşu (uygun hastalarda)
Eliptik bisiklet
Düşük etkili aerobik egzersizler
Dans
Hafif doğa yürüyüşleri

Bu egzersizler kalbin dayanıklılığını artırırken eklemlere de daha az yük bindirir.

Haftada Ne Kadar Egzersiz Yapılmalıdır?

Uluslararası kılavuzlara göre çoğu erişkin için öneri:

Haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik egzersiz
veya
Haftada 75 dakika yüksek şiddette egzersizdir.

Kalp hastalarında ise egzersizin süresi ve yoğunluğu kişiye göre ayarlanmalıdır. Yeni başlayan kişiler için:

Günde 10–15 dakika ile başlanabilir.
Zaman içinde süre yavaş yavaş artırılabilir.

Orta Şiddette Egzersiz Ne Demektir?

Egzersiz sırasında;

Nefesiniz hızlanır.
Hafif terlersiniz.
Konuşabilirsiniz ancak şarkı söylemekte zorlanırsınız.

Bu düzey, çoğu kalp hastası için uygun kabul edilir.

Ağırlık (Direnç) Egzersizi Yapılabilir mi?

Evet. Uygun hastalarda hafif veya orta şiddette direnç egzersizleri de önerilebilir. Örneğin:

Hafif dambıllar
Direnç bantları
Vücut ağırlığı ile yapılan egzersizler
Ancak çok ağır ağırlık kaldırmak veya nefesi tutarak yapılan kuvvet egzersizleri bazı

kalp hastaları için sakıncalı olabilir.

Kalp Krizi Geçiren Biri Ne Zaman Egzersize Başlayabilir?

Kalp krizi geçiren kişilerde egzersize başlama zamanı;

Kalbin hasar derecesine,
Tedavi şekline,
Hastanın genel durumuna göre değişir.

Çoğu hastada, doktor değerlendirmesinden sonra kardiyak rehabilitasyon programı kapsamında kontrollü egzersiz önerilir.

Stent veya Bypass Sonrası Spor Yapılabilir mi?

Evet. Başarılı bir tedavi sonrasında birçok kişi yeniden aktif yaşamına dönebilir. Ancak;

Egzersizin zamanı,
Süresi,
Yoğunluğu doktor tarafından belirlenmelidir.

Kardiyak rehabilitasyon programları bu dönemde büyük fayda sağlar.

Kalp Yetersizliği Olan Hastalar Egzersiz Yapabilir mi?

Eskiden bunun zararlı olduğu düşünülüyordu. Bugün ise uygun seçilmiş kalp yetersizliği hastalarında düzenli egzersizin;

Nefes darlığını azalttığı,
Egzersiz kapasitesini artırdığı,
Hastaneye yatışları azalttığı,
Yaşam kalitesini iyileştirdiği gösterilmiştir.

Hangi Durumlarda Egzersiz Yapılmamalıdır?

Aşağıdaki durumlarda egzersiz ertelenmeli ve doktora başvurulmalıdır:

İstirahatte göğüs ağrısı
Kontrolsüz yüksek tansiyon
Şiddetli nefes darlığı
Ateşli hastalık
Yeni gelişen ritim bozukluğu
Bayılma
İleri derecede kalp yetersizliği belirtileri

Egzersiz Sırasında Hangi Belirtiler Olursa Durmalısınız?

, Egzersiz sırasında şu belirtiler gelişirse aktivite hemen sonlandırılmalıdır:

Göğüs ağrısı veya baskı hissi
Şiddetli nefes darlığı
Baş dönmesi
Bayılacak gibi olma
Soğuk terleme
Çarpıntının aniden başlaması
Şiddetli halsizlik

Bu belirtiler devam ederse acil tıbbi değerlendirme gerekir.

Egzersiz Yaparken Nelere Dikkat Etmelisiniz?

• • • • • • •

Egzersize ısınma hareketleriyle başlayın. Egzersizi ani şekilde sonlandırmayın; soğuma hareketleri yapın. Çok sıcak veya çok soğuk havalarda dikkatli olun. Susuz kalmayın. Rahat kıyafet ve uygun spor ayakkabısı kullanın. Doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli alın. Egzersiz yoğunluğunu yavaş yavaş artırın.

Kalp hastasıysam yürüyüş yapabilir miyim?

Evet. Tempolu yürüyüş, çoğu kalp hastası için en güvenli ve en faydalı egzersizlerden biridir. Ancak süresi ve temposu doktor önerisine göre belirlenmelidir. Nabzımı çok yükseltmem zararlı mı? Bazı kalp hastalarında hedef nabız aralıkları belirlenebilir. Bu nedenle özellikle kalp hastalığı olan kişiler, egzersiz yoğunluğunu doktorunun önerilerine göre ayarlamalıdır. Kalp hastaları ağırlık kaldırabilir mi? Hafif ve kontrollü direnç egzersizleri birçok hasta için uygundur. Ancak ağır ağırlık kaldırmak her hasta için güvenli olmayabilir. Egzersiz ilaçların yerini alır mı? Hayır. Egzersiz tedavinin önemli bir parçasıdır ancak doktorunuzun önerdiği ilaçların yerine geçmez.

Sonuç:

Kalp hastalığı olan kişilerin büyük çoğunluğu, uygun şekilde planlanmış düzenli
egzersizden önemli fayda görmektedir. Tempolu yürüyüş, bisiklet, yüzme ve hafif
direnç egzersizleri gibi orta şiddette fiziksel aktiviteler; kalp sağlığını destekleyebilir,
yaşam kalitesini artırabilir ve kalp krizi ile hastaneye yatış riskini azaltabilir. Ancak
egzersiz programı kişiye özel olmalı; hastalığın türü, tedavi şekli ve genel sağlık
durumu dikkate alınarak planlanmalıdır. Özellikle kalp krizi, stent, bypass veya kalp
yetersizliği sonrasında kardiyak rehabilitasyon programları, güvenli egzersiz alışkanlığı

kazanmanın en etkili yollarından biridir.

Kaynaklar:

• •

Pelliccia A, et al. ESC Scientific Document Group. 2020 ESC Guidelines on sports cardiology and exercise in patients with cardiovascular disease. Eur Heart J. 2021 Jan 1;42(1):17-96. Anderson L, et al. Exercise-based cardiac rehabilitation for coronary heart disease. Cochrane Database Syst Rev. 2016 Jan 5;2016(1):CD001800. Garber CE, et al. American College of Sports Medicine. American College of Sports Medicine position stand. Quantity and quality of exercise for developing and maintaining cardiorespiratory, musculoskeletal, and neuromotor fitness in apparently healthy adults:

guidance for prescribing exercise. Med Sci Sports Exerc. 2011 Jul;43(7):1334-59. Virani SS, et al. 2023 AHA/ACC/ACCP/ASPC/NLA/PCNA Guideline for the Management of Patients With Chronic Coronary Disease: A Report of the American Heart Association/American College of Cardiology Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. Circulation. 2023 Aug 29;148(9):e9-e119. Piepoli MF, Davos C, Francis DP, Coats AJ; ExTraMATCH Collaborative. Exercise training meta-analysis of trials in patients with chronic heart failure (ExTraMATCH). BMJ. 2004 Jan 24;328(7433):189.

Belgeyi PDF olarak görüntüle

PDF olarak indir